Üretken Yapay Zekâ (Generative AI) Nedir?

Yapay zekâ
dizisinin bir parçası
Gelişim süreci Akıl yürütme Bilgisayarlı görü Doğal dil işleme Genel oyun oynama Yapay genel zekâ Makine öğrenimi Planlama Robotik Yapay zekâ Yapay hayal gücü
Yaklaşımlar Bayes ağı Derin öğrenme Evrimsel algoritma Sembolik
Felsefe Çince odası Dost canlısı yapay zekâ Kontrol sorunu/Ele geçirme Etik Turing testi Varoluşsal risk
Tarihçe Gelişim süreci Yapay zekâ kışı
Teknoloji Programlama dilleri Projeler Uygulamalar
Sözlük Sözlük
g t d

Üretken yapay zekâ (İngilizce: Generative artificial intelligence, Generative AI, GenAI, ya da GAI), bilgisayar sistemlerinin metin, görüntü, ses gibi farklı büyük veri türlerini işleyerek orijinal içerik oluşturmasına yarayan bir yapay zekâ teknolojisi dalıdır. Bu modeller, eğitim, doğrulama ve test veri kümeleri altında yatan kalıpları ve yapıları öğrenir. Daha sonra bunları, genellikle doğal dil istemleri biçiminde gelen girdiye dayalı olarak yeni veriler üretmek için kullanır.

Üretken yapay zekâ sistemleri genellikle derin öğrenme ve sinir ağları kullanarak eğitilir ve veriyi işleyerek anlamlandırılabilir, üretebilir veya dönüştürebilir.

Transformatör tabanlı derin sinir ağlarındaki (DNN) iyileştirmeler, özellikle büyük dil modelleri (LLM), 2020'lerin başında üretken yapay zekâ sistemlerinin patlak vermesine yol açtı. Günümüzde üretken yapay zekâ sistemleri, sağlık, eğitim, savunma sanayi, medya, tarım, madencilik, finans, pazarlama, müşteri temsilciliği, yazılım geliştirme, oyun, sanat, yazarlık dâhil olmak üzere çok çeşitli alanda kullanılmaktadır.

2020'li yıllarda aralarında DeepSeek, ChatGPT, Bing Chat, Bard ve Llama gibi popüler uygulamaların yer aldığı üretken zekâya dayalı sohbet robotları ile Stable Diffusion, Midjourney ve DALL-E gibi yazılı metni görüntüye çeviren üretken yapay zekâ programları yaygınlaşıp tanınmıştır. OpenAI, Anthropic, Microsoft, Google ve Baidu gibi büyük şirketler ile birçok daha küçük firma, üretken yapay zeka modelleri geliştirmiştir.

Üretken yapay zeka, yazılım geliştirme, sağlık hizmetleri, finans, eğlence, müşteri hizmetleri, satış ve pazarlama, sanat, yazım, moda ve ürün tasarımı gibi çok çeşitli endüstrilerde kullanılmaktadır. Bununla birlikte, üretken yapay zekanın kötüye kullanılma potansiyeli hakkında endişeler dile getirilmiştir. Bu endişeler arasında siber suçlar, insanları kandırmak veya manipüle etmek için sahte haberler veya derin sahtekarlıkların (deepfake) kullanımı ve insan iş gücünün kitlesel olarak değiştirilmesi yer almaktadır. Ayrıca, telif hakkı ile korunan sanat eserleri üzerinde eğitim alan ve bunları taklit eden üretken modeller etrafında da fikri mülkiyet hukuku ile ilgili endişeler bulunmaktadır.

Üretken yapay zekâ örnekleri

Ayrıca bakınız

• Erişim destekli üretim
• Sufle mühendisliği
• Metinden videoya model
• Metinden resme model
• Yapay genel zekâ
• Üretken çekişmeli ağ

Kaynakça